top of page

    3.1. हसवाफसवी (Haswafaswi) - Class 11 -Yuvakbharati

    • 4 days ago
    • 4 min read

    Updated: 2 days ago

    Author: दिलीप प्रभावळकर (Dilip Prabhavalkar) | Genre: नाट्य उताऱ्या (Drama/Sahitya)


    1. Shabdaarth & Vakprachar (Glossary with English Context)


    A. Difficult Words (Shabdaarth)

    Shabd (Word)

    Arth (Marathi)

    Meaning (English Context)

    नाट्यसंहिता (Natyasanhita)

    नाटकाचे लिखित स्वरूप

    Play script

    सत्कार (Satkar)

    सन्मान / गौरव

    Honor / Felicitation

    तसदी (Tasadi)

    त्रास / कष्ट

    Trouble / Inconvenience

    दचकणे (Dachakne)

    घाबरणे

    To be startled

    भत्ता (Bhatta)

    प्रवासाचा खर्च

    Allowance / Travel expense

    हर्षवायू (Harshvayu)

    अतिशय आनंद होणे

    Extreme joy / Ecstasy

    डांबीस (Dambis)

    लबाड

    Rogue / Mischievous

    कलकलाट (Kalaklat)

    खूप गोंगाट

    Commotion / Clatter

    मश्गूल (Mashgul)

    दंग होणे

    Absorbed / Engrossed

    भग्नावशेष (Bhagnavashesh)

    उरलेले अवशेष

    Ruins / Remnants

    B. Idioms (Vakprachar)

    Vakprachar (Idiom)

    Arth (Marathi)

    Explanation (English)

    Vakya Upyog

    वेळ मारून नेणे

    संकटावर युक्तीने मात करणे

    To tide over a situation

    पाहुणे आल्यावर आईने जेवणात बदल करून वेळ मारून नेली.

    पायधूळ झाडणे

    एखाद्या थोर व्यक्तीने घरी येणे

    To grace a place with one's presence

    कृष्णरावांच्या चाहत्याने त्यांना आपल्या घरी पायधूळ झाडण्याची विनंती केली.

    कानपटीत लावणे

    कानाखाली मारणे

    To slap

    कृष्णरावांनी फाजील फोटोग्राफरच्या कानपटीत लावण्याची धमकी दिली.

    मोह आवरता न येणे

    इच्छा अनावर होणे

    To be unable to resist temptation

    प्रेक्षकांचा आग्रह पाहून कृष्णरावांना गाण्याचा मोह आवरता आला नाही.

    2. Parichay & Saransh (Introduction & Summary)

    Lekhak Parichay: दिलीप प्रभावळकर हे प्रसिद्ध मराठी अभिनेते आणि लेखक आहेत. 'झपाटलेला', 'चौकट राजा' यांतील त्यांच्या भूमिका गाजल्या असून 'बोक्या सातबंडे' साठी त्यांना बालसाहित्य पुरस्कार मिळाला आहे.


    Madhyavarti Kalpana (Central Idea):

    • Marathi: एकेकाळचे प्रसिद्ध गायक-नट कृष्णराव हेरंबकर यांच्या सत्काराच्या निमित्ताने घडलेले मजेशीर प्रसंग आणि त्यांच्या स्वभावातील विसंगती या नाटकातून मांडली आहे.


    • English: The play depicts the humorous incidents during the felicitation of veteran singer-actor Krishnarao Herambkar, highlighting his eccentricities and the comedy arising from various situations.


    Bilingual Summary (Saransh):

    • Marathi: 'हसवाफसवी' ही एक निखळ करमणूक करणारी नाट्यसंहिता आहे.  ज्येष्ठ कलाकार कृष्णराव हेरंबकर यांचा सत्कार होणार असतो. अंबुर्डी गावाहून मुंबईला येताना त्यांना अनेक अडचणी येतात—टायर पंक्चर होणे, चाहत्याने केलेली 'प्रेमाची जबरदस्ती' आणि शेवटी कोंबड्यांच्या गाडीतून करावा लागलेला प्रवास. सत्कार सोहळ्यात कृष्णराव आपल्या जुन्या आठवणी, आहाराचे नियम आणि अभिनयातील किस्से गमतीदार पद्धतीने सांगतात. शेवटी म्हातारपणामुळे आवाज साथ देत नसतानाही ते 'प्रिये पहा' हे पद गाऊन दाखवतात.


    • English: 'Haswafaswi' is a pure comedy play. Veteran actor Krishnarao Herambkar faces multiple hurdles while traveling from Amburdi to Mumbai for his felicitation, including a car breakdown and being forced by a fan to travel in a poultry truck. During the ceremony, he shares hilarious anecdotes about his past roles, his strict diet, and his wife's habits. Despite his old age and lost voice, his passion for art remains alive as he performs his famous song 'Priye Paha' at the end.


    5. Sahitya Prakar (Literature - Katha / Natak)

    Kruti 1 (Objective): ओघतक्ता पूर्ण करा (Chronological Order)


    कृष्णराव हेरंबकर यांचा मुंबईपर्यंतचा प्रवास: 

    1. अंबुर्डी गावाहून कुंदनपूरला टांग्याने आले.

    2. कुंदनपूरहून एस. टी. ने पुण्याला पोहोचले.

    3. पुण्याहून चाहत्याच्या डॉज गाडीने निघाले.

    4. वाटेत गाडी पंक्चर झाल्याने कोंबड्यांच्या गाडीत बसले.

    5. शेवटी कर्जत आणि ठाण्यामार्गे मुंबईला पोहोचले.


    Kruti 2 (Short Notes): Character Sketches (Swabhav-chitra)

    1. कृष्णराव हेरंबकर: 

      • Traits: हळवे पण चिडखोर, कलेवर निष्ठा असणारे, आहाराबाबत कडक नियम पाळणारे, जुन्या आठवणीत रमणारे.

      • English Context: A veteran actor who is physically frail but mentally energetic about his art; sensitive to bright lights and deeply proud of his past glory.


    2. कृष्णरावांची पत्नी: 

      • Traits: साध्या स्वभावाची, पशुपक्ष्यांशी गप्पा मारण्याची आवड असणारी, लोकांसमोर येण्यास लाजाळू/घाबरी.

      • English Context: A simple rural woman who is terrified of crowds and bright stage lights but finds comfort in talking to animals.


    3. वाघमारे (संयोजक): 

      • Traits: धांदरट, गोंधळलेले, कृष्णरावांच्या चिडण्याला घाबरणारे.

      • English Context: A clumsy organizer who struggles to manage the temperamental veteran actor during the event.


    Kruti 3 (Long Answer): Broad Questions


    प्रश्न: कृष्णराव यांच्या चाहत्याने केलेली 'प्रेमाची जबरदस्ती' तुमच्या शब्दांत लिहा. 


    • Introduction: प्रवासात कृष्णरावांना त्यांचा एक चाहता भेटला, ज्याला त्यांना पाहून 'हर्षवायू' झाला.

    • Elaboration: चाहत्याने धावत्या ट्रेनमध्ये लोटांगण घातले, ज्यामुळे सहप्रवाशांचा गोंधळ उडाला. त्याने कृष्णरावांचे पाय घट्ट धरून ठेवले आणि त्यांना आपल्या कर्जतच्या घरी येण्याची गळ घातली. त्याने त्यांना आणि त्यांच्या पत्नीला ओवाळले आणि निघताना बागेतील एकवीस जुड्या कोथिंबीर भेट दिली. ही जबरदस्ती प्रेमापोटी असली तरी ती कृष्णरावांसाठी त्रासदायक ठरली.

    • Conclusion: या प्रसंगातून जुन्या कलाकारांवरील प्रेक्षकांचे अतोनात प्रेम आणि त्यातून निर्माण होणारा विनोद दिसून येतो.


    7. Previous Years' Board Questions (PYQ Corner)


    प्रश्न १: फ्लॅशच्या प्रकाशाने कृष्णराव का चिडतात? 

    उत्तर: कृष्णरावांचे मोतीबिंदूचे (Cataract) ऑपरेशन झाले होते, त्यामुळे डॉक्टरांनी त्यांना प्रखर उजेडाकडे बघण्यास मनाई केली होती. विचारल्याशिवाय फोटोचा फ्लॅश मारल्यामुळे त्यांना त्रास झाला आणि ते चिडले.


    प्रश्न २: कृष्णराव कोंबड्यांच्या गाडीत बसायला का तयार झाले? 

    उत्तर: चाहत्याची डॉज गाडी वाटेत पंक्चर झाली आणि पुढे जाण्याचे दुसरे कोणतेही साधन नव्हते. वेळेवर मुंबईला पोहोचणे आवश्यक असल्यामुळे नाईलाजाने ते कोंबड्यांच्या गाडीत बसायला तयार झाले.


    प्रश्न ३: कृष्णरावांच्या आहाराचे नियम कोणते आहेत? 

    उत्तर: कृष्णराव फक्त सकाळी एकवेळ जेवतात (दोन-तीन फुलके, एक मूद भात, भाजी आणि दही). संध्याकाळी ते फक्त नाचणीचे सत्त्व घेतात आणि रात्री झोपताना ताक किंवा पेज पितात. ते रोज नियमाने एक फळ खातात.


    प्रश्न ४: कृष्णरावांच्या आत्मचरित्राचे नाव काय आहे? 

    उत्तर: कृष्णरावांच्या आत्मचरित्राचे नाव 'एक झाड दोन कावळे' असे आहे.


    प्रश्न ५: 'सौभद्र' नाटकातील भूमिकेचे महत्त्व काय? 

    उत्तर: सौभद्र नाटकात कृष्णरावांनी 'कृष्णाची' भूमिका केली होती. ही भूमिका इतकी गाजली की गोपाळ गणेश आगरकरांनी त्यांना 'कृष्णराव' हे नाव दिले.


    About BhashaLab


    BhashaLab is a dynamic platform dedicated to the exploration and mastery of languages - operating both online and offline. Aligned with the National Education Policy (NEP) 2020 and the National Credit Framework (NCrF), we offer language education that emphasizes measurable learning outcomes and recognized, transferable credits.


    We offer:

    1. NEP alligned offline language courses for degree colleges - English, Sanskrit, Marathi and Hindi

    2. NEP alligned offline language courses for schools - English, Sanskrit, Marathi and Hindi

    3. Std VIII, IX and X - English and Sanskrit Curriculum Tuitions - All boards

    4. International English Olympiad Tuitions - All classes

    5. Basic and Advanced English Grammar - Offline and Online - Class 3 and above

    6. English Communication Skills for working professionals, adults and students - Offline and Online


    Contact: +91 86577 20901, +91 97021 12044


     
     
     

    Comments


    bottom of page