11. जंगल डायरी - Class 10 - Aksharbharati

Author’s Name: अतुल दहांदकर

Bilingual Summary (सारांश)

मराठी:‘जंगल डायरी’ या लेखात लेखक अतुल दहांदकर यांनी ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पातील वाघांच्या निरीक्षणातील अनुभव सांगितले आहेत. कब्बळा आणि वाघीण यांच्या हालचाली, त्यांच्या पिल्लांचे खेळ, वाघिणीचे मातृत्व आणि सतर्कता यांचे रोमांचक वर्णन केले आहे. जंगलातील जीवनाचे सूक्ष्म निरीक्षण आणि निसर्गाशी जवळीक या लेखातून जाणवते. हा लेख वाचकांना निसर्गप्रेम, वन्यजीव संरक्षण आणि निरीक्षणाची आवड जोपासण्याचा संदेश देतो.

English: In the essay Jungle Diary, author Atul Dhamankar narrates his thrilling experiences of observing tigers in the Tadoba - Andhari Tiger Reserve. He describes the movements of a tiger, the cautious mother tigress, and the playful cubs. The narrative highlights the mother’s protective instincts and the beauty of wildlife. The essay inspires readers to appreciate nature, observe it closely, and contribute to wildlife conservation.

Bilingual Theme / Central Idea (मध्यवर्ती कल्पना)

मराठी:लेखाचा मुख्य संदेश असा आहे की वन्यजीव निरीक्षणातून निसर्गाचे सौंदर्य, प्राणीमात्रांचे जीवन आणि संरक्षणाचे महत्त्व समजते.

English:The central idea is that observing wildlife reveals the beauty of nature, the lives of animals, and the importance of conservation.

पाठातील महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points for Revision)

1. लेखकाने ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पात वाघांचे निरीक्षण केले.

2. कब्बळ्याचे पाऊलखूण आणि अचानक दिसलेला कब्बळा.

3. वाघीण आणि तिच्या चार पिल्लांची रोमांचक भेट.

4. वाघीण आपल्या पिल्लांचे रक्षण करण्यासाठी अत्यंत सतर्क असते.

5. निसर्ग निरीक्षणाने कुतूहल, रोमांच आणि निसर्गप्रेम जागृत होते.

Bilingual Character Sketch (पात्रांचे स्वभावचित्रण)

वाघीण (Tigress):

• मराठी: मातृत्वाने परिपूर्ण, सतर्क, संरक्षक वृत्तीची, प्रेमळ.

• English: Protective mother, alert, caring, and nurturing.

  
  

वाघाची पिल्ले (Cubs):

• मराठी: खेळकर, उत्साही, निरागस.

• English: Playful, energetic, and innocent.

  
  

लेखक (अतुल दहांदकर):

• मराठी: निसर्गप्रेमी, धाडसी निरीक्षक, संवेदनशील.

• English: Nature lover, courageous observer, and sensitive.

Glossary (शब्दार्थ)

True or False (चूक की बरोबर) with Reasons

1. विधान: वाघिणीची पिल्ले अजिबात खेळत नसत.

   उत्तर: चूक. कारण ती पाण्यात खेळकरपणे उड्या मारत होती.

   
   

2. विधान: लेखकाने कब्बळ्याचे निरीक्षण केले.

   उत्तर: बरोबर. कारण त्याने त्याला झुडपातून पाहिले.

   
   

3. विधान: वाघीण आपल्या पिल्लांकडे दुर्लक्ष करते.

   उत्तर: चूक. कारण ती त्यांच्या रक्षणासाठी खूप सतर्क असते.

   
   

4. विधान: लेखकाला वाघिणीचा आवाज ऐकू आला.

   उत्तर: बरोबर. कारण तिने ‘ऑऽ वऽ’ असा आवाज काढला.

   
   

5. विधान: ‘जंगल डायरी’ हा लेख निसर्गप्रेम जागवणारा आहे.

   उत्तर: बरोबर. कारण त्यातून वन्यजीव निरीक्षणाचे महत्त्व सांगितले आहे.

Personal Opinion (स्वमत)

प्रश्न १: वाघीण आणि तिच्या पिल्लांचे वर्णन तुम्हाला कसे वाटले?

उत्तर:Paragraph 1: ‘जंगल डायरी’ या लेखात लेखकाने वाघीण आणि तिच्या पिल्लांचे वर्णन केले आहे.Paragraph 2: ते वर्णन रोमांचक असून मातृत्व, प्रेम आणि खेळकरपणा यांचे सुंदर दर्शन

घडवते.

महत्त्वाचे शब्द: वाघीण, पिल्ले, वर्णन, मातृत्व, खेळकरपणा.

प्रश्न २: लेखकाला वाघीण पाहताना कोणते दडपण जाणवले?

उत्तर:Paragraph 1: या लेखात लेखकाने वाघिणीच्या निरीक्षणाचा प्रसंग सांगितला आहे.Paragraph 2: वाघीण कपलांसह जवळ असल्यामुळे लेखकाला भीती आणि दडपण जाणवत होते.

महत्त्वाचे शब्द: लेखक, वाघीण, निरीक्षण, दडपण, भीती.

प्रश्न ३: हा लेख विद्यार्थ्यांसाठी कसा प्रेरणादायी आहे?

उत्तर:Paragraph 1: ‘जंगल डायरी’ हा लेख विद्यार्थ्यांना निसर्गाशी जोडणारा आहे.Paragraph 2: तो निसर्गाचे निरीक्षण, संवर्धन आणि प्राण्यांविषयी प्रेम वाढवण्यासाठी प्रेरणा देतो.

महत्त्वाचे शब्द: विद्यार्थी, लेख, निसर्ग, संवर्धन, प्रेरणा.

प्रश्न ४: निसर्ग निरीक्षणाचे फायदे काय आहेत?

उत्तर:Paragraph 1: या लेखातून निसर्ग निरीक्षणाचे महत्त्व स्पष्ट होते.Paragraph 2: निसर्ग निरीक्षणामुळे ज्ञान वाढते, संवेदनशीलता विकसित होते आणि संरक्षणाची जाणीव होते.

महत्त्वाचे शब्द: निसर्ग, निरीक्षण, फायदे, ज्ञान, संरक्षण.

प्रश्न ५: वाघीण आई म्हणून कशी आहे?

उत्तर:Paragraph 1: या लेखात वाघीण आणि तिच्या पिल्लांचे वर्णन आले आहे.Paragraph 2: ती आपल्या पिल्लांचे रक्षण करणारी, सावध आणि प्रेमळ आई आहे.

महत्त्वाचे शब्द: वाघीण, आई, रक्षण, सावध, प्रेमळ.

मागील बोर्ड परीक्षेत आलेले प्रश्न (Previous Years' Board Questions)

प्रश्न १: ‘वाघीण आपल्या पिल्लांचे रक्षण करण्यासाठी सावध असते’ – या विचाराचे स्पष्टीकरण द्या.उत्तर:Paragraph 1: ‘जंगल डायरी’ या लेखात वाघीण आणि तिच्या पिल्लांचे वर्णन आहे.Paragraph 2: वाघीण लहान पिल्लांना सुरक्षित ठेवण्यासाठी सदैव जागरूक असते.

प्रश्न २: ‘निसर्ग निरीक्षणाने माणूस संवेदनशील होतो’ – या विचाराची उपयुक्तता स्पष्ट करा.उत्तर:Paragraph 1: या लेखात निसर्ग निरीक्षणाचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे.Paragraph 2: निरीक्षणातून संवेदनशीलता, निसर्गप्रेम आणि संरक्षणाची जाणीव वाढते.

About BhashaLab

BhashaLab is a dynamic platform dedicated to the exploration and mastery of languages - operating both online and offline. Aligned with the National Education Policy (NEP) 2020 and the National Credit Framework (NCrF), we offer language education that emphasizes measurable learning outcomes and recognized, transferable credits.

We offer:

1. NEP alligned offline language courses for degree colleges - English, Sanskrit, Marathi and Hindi

2. NEP alligned offline language courses for schools - English, Sanskrit, Marathi and Hindi

3. Std VIII, IX and X - English and Sanskrit Curriculum Tuitions - All boards

4. International English Olympiad Tuitions - All classes

5. Basic and Advanced English Grammar - Offline and Online - Class 3 and above

6. English Communication Skills for working professionals, adults and students - Offline and Online

Contact: +91 86577 20901, +91 97021 12044

Mail: info@bhashalab.com

Website: www.bhashalab.com

Found any mistakes or suggestions? Click here to send us your feedback!