16. स्वप्न करू साकार - Class 10 - Aksharbharati

Poet’s Name: किशोर पाठक

Bilingual Summary (सारांश)

मराठी:किशोर पाठक यांच्या ‘स्वप्न करू साकार’ या कवितेत देशाच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी युवकांना प्रेरणा दिली आहे. शेतकरी, कामगार, शास्त्रज्ञ, सैनिक यांच्या कष्टांमुळे देश प्रगत होतो, हे कवी अधोरेखित करतात. औद्योगिक सामर्थ्य, विज्ञान-तंत्रज्ञान, ऐक्य आणि संस्कृती यांच्या आधारावर भारताचे स्वप्न साकार होईल. प्रत्येकाच्या परिश्रमातून आणि सहकार्याने नवीन तेजस्वी भारत उभा राहील, असा आशावादी संदेश या कवितेत दिला आहे.

English:In the poem Swapna Karu Sakar (Let’s Realize the Dream), poet Kishor Pathak inspires the youth to work for the nation’s bright future. Farmers, workers, scientists, and soldiers contribute to the country’s progress. The poet emphasizes that with industrial strength, science and technology, unity, and culture, India’s dream will come true. Through collective effort and dedication, a radiant and prosperous India will emerge.

Bilingual Theme / Central Idea (मध्यवर्ती कल्पना)

मराठी:भारताचे उज्ज्वल भविष्य हे शेतकरी, कामगार, युवक आणि विज्ञान-तंत्रज्ञानाच्या सामर्थ्यावर उभे आहे.

English:India’s bright future depends on the strength of farmers, workers, youth, and science and technology.

पाठातील महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points for Revision)

1. देशाच्या भविष्यासाठी सामूहिक प्रयत्नांची गरज आहे.

2. शेतकरी, कामगार, शास्त्रज्ञ, सैनिक यांचे योगदान महत्त्वाचे आहे.

3. विज्ञान, उद्योग आणि तंत्रज्ञान हे प्रगतीचे आधार आहेत.

4. ऐक्य आणि संस्कृती या मूल्यांनी भारत सक्षम होतो.

5. कविता युवकांना प्रेरणा देणारी आहे.

Glossary (शब्दार्थ)

Poetry-Specific: ओळींचा सरळ अर्थ लिहा

[Stanza 1]ओळ: या देशाच्या मातीवरती अमुचा रे अधिकार...

संदर्भ: या ओळींमध्ये कवीने देशाच्या भविष्याचा संदेश दिला आहे.

सरळ अर्थ: आपल्या देशावर आपला हक्क आहे आणि आपण नवीन युगाची स्वप्ने साकार करू.

[Stanza 2]ओळ: या हातांनी यंत्र डोलते, शक्तीचे मंत्र बोलते...

संदर्भ: या ओळींमध्ये कामगारांचे योगदान व्यक्त झाले आहे.

सरळ अर्थ: कामगारांच्या हातांनी उद्योग उभे राहतात आणि देश प्रगती करतो.

[Stanza 3]ओळ: हजार आम्ही एखी बळीत, सर्वांचे हो एखी मनगट...

संदर्भ: या ओळींमध्ये ऐक्याचा संदेश आहे.

सरळ अर्थ: सर्वांच्या एकत्रित परिश्रमांतून देशाची ताकद वाढते.

[Stanza 4]ओळ: या विश्वाची वैभव संपदा जपू वाढवू आम्ही लाखदा...

संदर्भ: या ओळींतून कवी भविष्याची प्रेरणा देतो.

सरळ अर्थ: आपण वारंवार प्रयत्न करून देशाचे वैभव वाढवू.

True or False (चूक की बरोबर) with Reasons

1. विधान: कविता देशाच्या दु:खद भविष्याचे चित्रण करते.

   उत्तर: चूक. कारण कविता आशावादी आहे.

   
   

2. विधान: उद्योग-तंत्रज्ञान हे प्रगतीचे साधन आहे.

   उत्तर: बरोबर. कारण कविता तसे सांगते.

   
   

3. विधान: कवीने युवकांना प्रयत्न न करण्याचा सल्ला दिला आहे.

   उत्तर: चूक. कारण कविता प्रयत्न आणि सहकार्याचा संदेश देते.

   
   

4. विधान: ऐक्यामुळे देशाची ताकद वाढते.

   उत्तर: बरोबर. कारण कविता सर्वांचे मनगट एकसंध असल्याचे सांगते.

   
   

5. विधान: कवितेत देशाच्या उज्ज्वल भविष्याचा संदेश आहे.

   उत्तर: बरोबर. कारण कवितेचा मुख्य हेतू तोच आहे.

Personal Opinion (स्वमत)

प्रश्न १: कवितेत देशाच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी कोणते घटक महत्त्वाचे सांगितले आहेत?

उत्तर:Paragraph 1: ‘स्वप्न करू साकार’ या कवितेत देशाच्या प्रगतीसाठी मार्गदर्शन केले आहे.Paragraph 2: विज्ञान, उद्योग, शेतकरी, कामगार आणि ऐक्य हे घटक उज्ज्वल भविष्य घडवतात.

महत्त्वाचे शब्द: कविता, भविष्य, विज्ञान, उद्योग, ऐक्य.

प्रश्न २: ‘सर्वांचे हो एखी मनगट’ या ओळीचा अर्थ स्पष्ट करा.

उत्तर:Paragraph 1: या ओळींमध्ये ऐक्याचा संदेश आहे.Paragraph 2: सर्वजण एकत्र काम केल्यास देश बळकट होतो.

महत्त्वाचे शब्द: ओळ, ऐक्य, मनगट, ताकद, देश.

प्रश्न ३: कविता विद्यार्थ्यांना कोणती प्रेरणा देते?

उत्तर:Paragraph 1: किशोर पाठक यांच्या या कवितेत विद्यार्थ्यांसाठी मार्गदर्शन आहे.Paragraph 2: ती विद्यार्थ्यांना देशाच्या सेवेसाठी परिश्रम करायला प्रेरणा देते.

महत्त्वाचे शब्द: कविता, विद्यार्थी, प्रेरणा, सेवा, परिश्रम.

प्रश्न ४: विज्ञान-तंत्रज्ञान देशाच्या प्रगतीसाठी का आवश्यक आहे?

उत्तर:Paragraph 1: या कवितेत विज्ञानाचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे.Paragraph 2: विज्ञानामुळे उद्योग, तंत्रज्ञान आणि नवसृजन होऊन देश सक्षम होतो.

महत्त्वाचे शब्द: विज्ञान, तंत्रज्ञान, प्रगती, उद्योग, सक्षम.

प्रश्न ५: तुम्हाला या कवितेतील कोणती ओळ जास्त आवडली आणि का?

उत्तर:Paragraph 1: या कवितेत अनेक प्रभावी ओळी आहेत.Paragraph 2: मला ‘हजार आम्ही एखी बळीत, सर्वांचे हो एखी मनगट’ ही ओळ आवडली कारण ती ऐक्याचा प्रभावी संदेश देते.

महत्त्वाचे शब्द: ओळ, आवड, ऐक्य, संदेश, प्रभावी.

Bilingual Poetry Appreciation (रसग्रहण)

मराठी:

• कवितेचे कवी: किशोर पाठक

• कवितेचा विषय: देशाचे उज्ज्वल भविष्य

• मध्यवर्ती कल्पना: सामूहिक प्रयत्न, विज्ञान-तंत्रज्ञान, ऐक्य

• आवडलेली ओळ: “हजार आम्ही एखी बळीत, सर्वांचे हो एखी मनगट”

• कविता आवडण्याचे कारण: कवितेत प्रेरणादायी संदेश आणि भविष्याचे सुंदर चित्रण आहे.

  
  

English:

• Poet: Kishor Pathak

• Subject of the Poem: Bright future of the nation

• Central Idea: Collective effort, science and technology, unity

• Favourite Line: “Together our arms form one strength”

• Why I like the poem: It inspires youth with hope and the vision of a prosperous India.

मागील बोर्ड परीक्षेत आलेले प्रश्न (Previous Years' Board Questions)

प्रश्न १: ‘स्वतःपेक्षा देशहिताला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे’ – या विचाराचे स्पष्टीकरण द्या.

उत्तर:Paragraph 1: ‘स्वप्न करू साकार’ या कवितेत देशसेवेचा संदेश दिला आहे.Paragraph 2: देशहितासाठी सामूहिक प्रयत्न व सहकार्य महत्त्वाचे असल्याचे कवी सांगतात.

प्रश्न २: ‘विज्ञान-तंत्रज्ञान हे देशाच्या प्रगतीचे आधार आहेत’ – या विचाराचे स्पष्टीकरण द्या.

उत्तर:Paragraph 1: या कवितेत विज्ञान आणि उद्योगाचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे.Paragraph 2: विज्ञान-तंत्रज्ञानामुळे उद्योगधंदे वाढतात आणि देश सामर्थ्यवान होतो.

About BhashaLab

BhashaLab is a dynamic platform dedicated to the exploration and mastery of languages - operating both online and offline. Aligned with the National Education Policy (NEP) 2020 and the National Credit Framework (NCrF), we offer language education that emphasizes measurable learning outcomes and recognized, transferable credits.

We offer:

1. NEP alligned offline language courses for degree colleges - English, Sanskrit, Marathi and Hindi

2. NEP alligned offline language courses for schools - English, Sanskrit, Marathi and Hindi

3. Std VIII, IX and X - English and Sanskrit Curriculum Tuitions - All boards

4. International English Olympiad Tuitions - All classes

5. Basic and Advanced English Grammar - Offline and Online - Class 3 and above

6. English Communication Skills for working professionals, adults and students - Offline and Online

Contact: +91 86577 20901, +91 97021 12044

Mail: info@bhashalab.com

Website: www.bhashalab.com

Found any mistakes or suggestions? Click here to send us your feedback!